Wstrząs anafilaktyczny

260 Anafilaksja  jet to ciężka, zagrażająca życiu, natychmiastowa reakcja nadwrażliwości. Wstrząs anafilaktyczny stanowi najcięższą postać anafilaksji charakteryzującą się zaburzeniami ogólnoustrojowymi.

Co może wywołać wstrząs anafilaktyczny:285x285_Anaphylaxis_Symptoms_1

  • może wystąpić podczas leczenia odczulającego;
  • spożycie pokarmów (m.in. orzeszki ziemne, orzechy, ryby, skorupiaki, jaja kurze, mleko krowie, ziarno sezamowe, soja, pszenica);
  • zażycie leków (np. antybiotyków, niesterydowych leków przeciwzapalnych), podaniu środków znieczulenia miejscowego i środków kontrastowych zawierających jod;
  • ekspozycji na inne czynniki (np. lateks, zimno, wysiłek fizyczny);
  • może on być również wywołany przy jednoczesnej ekspozycji na alergeny pokarmowe i wysiłek fizyczny;
  • jad owadów błonkoskrzydłych, m.in. osy, pszczoły, trzmiela, szerszenia, mrówki;
  • m.in. penicylina,, kwas foliowy, witamina B;
  • środki kontrastowe zawierające jod podawane dożylnie przed badaniem tomografii komputerowej;
  • alergeny wziewne, np. sierść kota lub konia

Objawy:

Angioedema2010-Występujące maksymalnie po 20 minutach od kontaktu z alergenem mają najcięższy przebieg.

-Po pierwszej reakcji alergicznej po upływie 1-6 godzin od pierwszego wstrząsu anafilaktycznego może pojawić się powtórka.

Stadium 0 Reakcja miejscowa: zmiany ograniczone w miejscu kontaktu z alergenem – rumień, obrzęk;
Stadium 1 Lekka reakcja ogólna: zmiany skórne rozsiane – świąd, pokrzywka, rumień; wyciek z nosa, łzawienie, chrypka; niepokój, bladość, ból głowy;
Stadium 2 Nasilona reakcja ogólna: reakcje skórne jak w stadium 1; hipotonia, tachykardia, arytmia, duszność, szumy w uszach, nudności, wymioty, biegunka, odczuwanie lęku;
Stadium 3 Groźna reakcja ogólna: objawy wstrząsu anafilaktycznego – ciężka hipotonia, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli prowadzący do asfiksji, zaburzenia świadomości, ostra niestrawność;
Stadium 4 Niewydolność narządowa – niewydolność krążeniowa prowadząca do
zatrzymania oddechu. U 1/3 osób chorych wstrząs anafilaktyczny objawia się gwałtownym obniżeniem ciśnienia tętniczego (u dorosłych dolną granicą tzw. ciśnienia skurczowego jest 90 mm Hg, u dzieci do 10 roku życia – 70 mm Hg). Na skutek wstrząsu anafilaktycznego może dojść do utraty przytomność, a nawet zgonu, spowodowanego najczęściej silnym obrzękiem tkanek gardła, który prowadzi do zamknięcia krtani i niemożności oddychania.

Leczenie:

Reakcja anafilaktyczna może wymagać podjęcia takich działań ratunkowych, jak udrożnienie dróg oddechowych, podanie tlenu, dożylne podanie dużych ilości płynów oraz ścisła obserwacja. Preferowane jest leczenie epinefryną (adrenaliną), oprócz której podawane są leki przeciwhistaminowe i steroidy. Po stabilizacji stanu pacjent powinien pozostać w szpitalu na obserwację od 2 do 24 godzin, by upewnić się, że nie nastąpił nawrót objawów, gdyż pacjent może cierpieć na anafilaksję dwufazową.

Pierwsza pomoc:

baner_Fotor

Jeśli osoba jest nieprzytomna i nie oddycha, rozpocznij reanimację.

Jeśli osoba jest przytomna i oddycha, ułóż ją w odpowiedniej pozycji.

Jeśli osoba jest przytomna, zapytaj czy ma przy sobie adrenalinę, nie podawaj nic do jedzenia ani do picia.

Jako, że wstrząs anafilaktyczny jest reakcją nagłą, wymaga bardzo szybkiego udzielania pierwszej pomocy.

1.Ułóż osobę w pozycji leżącej na plecach z nogami lekko uniesionymi do góry lub jeśli występują objawy utrudnionego oddychania – posadź ją, kontrolując by nie upadła.

2. Wezwij pogotowie

3.Osoba wiedząca o tym, że jest zagrożona takim wstrząsem powinna mieć przy sobie ampułkostrzykawkę z adrenaliną, którą podaje się domięśniowo w przednio-boczną część uda. Domięśniowe podanie adrenaliny spowoduje, że lek szybciej (średnio po okołu 8 minutach) osiągnie wysokie stężenie w organizmie chorego i spowoduje zatrzymanie objawów wstrząsu anafilaktycznego.

4. Zostań przy osobie dopóki nie przyjedzie pomoc.

5. Jeśli osoba straci przytomność i przestanie oddychać, rozpocznij reanimację. (30 wdechów: 2 uciśnięcia)

Desktop

Desktop1

11 faktów o anafilaksji:

  1. Dlaczego adrenalinę wstrzykuje się domięśniowo, a nie dożylnie? Jeśli zajdzie taka konieczność, epinefrynę można też wstrzyknąć dożylnie jako rozcieńczony roztwór.  Jednak może to spowodować arytmię czy zawał serca.
  2.  Nie tylko jad. W taki nietypowy sposób organizm może zareagować na kontakt z lekami lub składnikami pożywienia, a także lateksem, męskim nasieniem i szeregiem innych substancji. Odnotowano również przypadki ciężkiej reakcji alergicznej na wysiłek fizyczny oraz zimno.
  3.  Śmiertelne zagrożenie. Wstrząs anafilaktyczny to stan zagrażający życiu. W Polsce co roku występuje kilka tysięcy jego przypadków, choć niewielki procent z nich kończy się śmiercią osoby uczulonej. Jednym z powodów jest ten, że uczymy się szybko reagować na zagrożenie.
  4.  Umieć rozpoznać. Najczęstsze objawy anafilaksji to: świąd skóry i pokrzywka, szybko powstająca opuchlizna, duszność, skrócenie oddechu, katar oraz suchy kaszel i spadek ciśnienia tętniczego. Na szok organizm reaguje zwykle przyspieszeniem akcji serca, jednak w około 10% przypadków – przeciwnie – serce chorego spowalnia pracę. Ważne, byśmy potrafili rozpoznać te objawy i pamiętali, że nie zawsze występują jednocześnie i w takim samym nasileniu.
  5.  Od kilku sekund do kilku godzin. Ciężka reakcja na kontakt z alergenem nie musi być błyskawiczna. Ale im szybciej dojdzie do reakcji anafilaktycznej, tym incydent jest groźniejszy dla zdrowia. Pierwsze objawy mogą wystąpić już po kilkunastu sekundach, ale zdarza się, iż pojawiają się dopiero po kilku minutach, a nawet pół godzinie. W niektórych, rzadkich przypadkach pierwszemu wstrząsowi anafilaktycznemu towarzyszy kolejny, występujący po kolejnych 8-12 godzinach. Mamy wtedy do czynienia z tak zwaną anafilaksją dwufazową.
  6.  Po pomoc. Wystąpienie reakcji anafilaktycznej to bezwzględne wskazanie do szybkiego kontaktu z lekarzem. Przez pierwsze 4 godziny od kontaktu z alergenem stan pacjenta powinien być regularnie monitorowany, nawet jeśli został ustabilizowany i wydaje się, że nic groźnego już się nie zdarzy. Następnie pacjent powinien trafić pod opiekę alergologa. Wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego zwiększa ryzyko kolejnych ciężkich reakcji alergicznych.
  7. Co trzy minuty. Amerykańskie Centrum Kontroli Chorób i Prewencji szacuje, że średnio co trzy minuty gdzieś na świecie pacjent trafia na izbę przyjęć z powodu reakcji alergicznej. Co ważne: w 2013 roku odnotowano o 50% większą liczbę osób cierpiących na alergię niż w roku 1997. Szczególnie niepokojący jest wzrost liczby osób uczulonych na produkty żywnościowe czy same składniki pokarmowe. Szacuje się, iż w Europie jest ich obecnie ponad 15 milionów.
  8.  Liczy się czas. W przypadku wystąpienia pierwszych objawów świadczących o anafilaksji ważny jest czas reakcji na zagrożenie. Należy wezwać karetkę i w oczekiwaniu na nią dokładnie monitorować stan chorego, którego układamy na plecach z uniesionymi nogami. Jeśli poszkodowany ma przy sobie leki antyuczuleniowe, a jego stan szybko się pogarsza, trzeba mu je podać. Środkiem ratującym życie jest w tym wypadku epinefryna (inna nazwa to adrenalina), którą podaje się w zastrzyku domięśniowym.
  9. Każdemu może się to przydarzyć. Nie tylko osoby, które wcześniej cierpiały na alergię, mogą doświadczyć anafilaksji. Również ci, którzy nigdy wcześniej nie skarżyli się na alergie pokarmowe czy kontaktowe, mogą paść ofiarą ciężkiej reakcji alergicznej i to w kontakcie z czynnikiem, który wcześniej nie dawał żadnych objawów alergicznych.
  10. Chora doktor Quinn. Wśród osób, które propagują wiedzę o pierwszej pomocy w przypadku anafilaksji, jest wiele znanych nazwisk. Wśród nich jest np.: znana z roli dr Quinn aktorka Jane Seymour, która w 2005 roku w wyniku ciężkiej reakcji alergicznej doświadczyła śmierci klinicznej. Niedawno o sytuacjach zagrażających życiu z powodu ciężkiej alergii pokarmowej mówił też w mediach aktor Andrew Garfield.
  11.  Nobel za prace nad anafilaksją. Twórca terminu „anafilaksja” (z greckiego „bez ochrony”), francuski lekarz, profesor Charles Robert Richet otrzymał w 1913 roku Nagrodę Nobla za prace nad zjawiskiem wstrząsu anafilaktycznego. Jego przypadki notowano w medycynie już od czasów starożytnych, ale dopiero w XX wieku nauczono się w miarę skutecznie je leczyć.
10 faktów pochodzi z

One comment

  1. Asia says:

    Zapewniam, że wstrząsu anafilaktycznego nigdy się nie zapomina. Najważniejsza jest szybka diagnoza i pomoc. Chciałabym, żeby ludzie mieli jednak większą wiedzę na ten temat i wiedzieli jak szybko zareagować. Dla mnie adrenalina jest podstawową rzeczą, jaką zabieram ze sobą na każdy wyjazd.

Dodaj komentarz